Giao đồ ăn qua ứng dụng đã thành thói quen của hàng triệu người, nhưng Luật An toàn thực phẩm hiện hành chưa có điều khoản riêng cho loại hình này. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) mà Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) giới thiệu trong tháng 11/2026 đã bổ sung một điều dành riêng cho cơ sở giao đồ ăn trực tuyến.

Cùng với đó, dự thảo đặt trách nhiệm lên chủ nền tảng thương mại điện tử — bên lâu nay vẫn được xem là “chỗ trung gian”. Đây là thay đổi đáng theo dõi với mọi cơ sở đang bán đồ ăn, thực phẩm chế biến sẵn qua ứng dụng hoặc mạng xã hội.
Nội dung bài viết:
Dự thảo xếp lại ba nhóm cơ sở dịch vụ ăn uống
Theo nội dung được giới thiệu, dự thảo chia rõ:
- Điều 34 — cơ sở dịch vụ ăn uống, trong đó có bếp ăn tập thể.
- Điều 35 — cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố.
- Điều 36 — bổ sung mới, dành cho cơ sở giao đồ ăn trực tuyến.
Việc tách thành một điều riêng cho thấy cơ quan soạn thảo coi giao đồ ăn trực tuyến là một loại hình kinh doanh thực phẩm độc lập, chứ không phải phần phụ của quán ăn.
Tinh thần chung của dự thảo được nêu là thông thoáng về thủ tục nhưng giữ điều kiện tối thiểu: nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm nguồn nước, vệ sinh khu chế biến, dụng cụ phù hợp, tránh nhiễm chéo, và sức khỏe cùng vệ sinh của người trực tiếp chế biến. Yêu cầu bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng được áp dụng bình đẳng giữa các loại hình; chỉ phương thức quản lý là khác nhau.
Sàn thương mại điện tử không còn đứng ngoài
Điểm mới đáng chú ý nhất với người bán online: dự thảo yêu cầu chủ nền tảng thương mại điện tử phải lập kênh tiếp nhận phản ánh, và gỡ thông tin khi xảy ra ngộ độc hoặc khi sản phẩm không bảo đảm an toàn, theo yêu cầu của cơ quan quản lý.
Với cơ sở bán hàng, điều này có hai hệ quả thực tế:
- Một phản ánh của khách có thể dẫn tới việc gian hàng bị gỡ nhanh hơn trước, không chờ hết quy trình xử phạt hành chính.
- Hồ sơ pháp lý của sản phẩm sẽ được sàn hỏi tới nhiều hơn, vì sàn cũng phải tự bảo vệ mình.
Nói cách khác, hồ sơ công bố và hồ sơ an toàn thực phẩm chuyển từ “giấy tờ để đối phó đoàn kiểm tra” sang “điều kiện để giữ gian hàng”.
Cần nhắc lại: dự thảo chưa có hiệu lực. Tới thời điểm hiện tại, các cơ sở vẫn thực hiện theo Luật An toàn thực phẩm hiện hành và Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Cơ sở bán đồ ăn, thực phẩm online cần chuẩn bị gì?
Qua hồ sơ FOTEKCO làm cho các cơ sở bán online, ba nhóm giấy tờ dưới đây hay thiếu nhất:
| Loại hàng bán online | Hồ sơ nên có trước |
|---|---|
| Đồ ăn nấu sẵn, giao theo suất | Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoặc bản cam kết |
| Thực phẩm bao gói sẵn tự sản xuất | Bản tự công bố, phiếu kiểm nghiệm, nhãn đúng quy định |
| Thực phẩm nhập khẩu bán lại | Hồ sơ công bố của nhà nhập khẩu, nhãn phụ tiếng Việt |
Danh sách việc cần làm:
- Xác định đúng loại hình của mình trước khi chọn thủ tục: bán đồ ăn nấu sẵn khác với bán thực phẩm bao gói sẵn, hồ sơ hoàn toàn khác nhau.
- Rà lại giấy phép cơ sở. Nếu đã có, kiểm tra còn hạn không bằng cách tra cứu giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP. Nếu thuộc diện không phải xin giấy chứng nhận, chuẩn bị bản cam kết an toàn thực phẩm.
- Chuẩn hóa thông tin đăng trên gian hàng. Mô tả sản phẩm trên ứng dụng nên khớp với nhãn và với bản tự công bố; xem hướng dẫn cách ghi nội dung nhãn sản phẩm để tránh sai lệch.
- Lưu hồ sơ nguyên liệu và phiếu kiểm nghiệm theo từng lô, để trả lời được ngay khi có phản ánh.
- Lập đầu mối xử lý phản ánh của khách: ai nhận, trả lời trong bao lâu, lưu lại bằng chứng xử lý.
- Lưu mẫu thức ăn với đơn hàng số lượng lớn, đây là bằng chứng quan trọng nhất khi có nghi ngờ ngộ độc.
Hỏi đáp
Bán đồ ăn qua ứng dụng có phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm không?
Tùy loại hình và quy mô. Cơ sở có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm, quy mô lớn thì thuộc diện phải có. Một số loại hình nhỏ lẻ thuộc diện miễn theo dự thảo, nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện tối thiểu.
Sàn gỡ gian hàng thì cơ sở có được khiếu nại không?
Dự thảo nêu việc gỡ thông tin thực hiện theo yêu cầu của cơ quan quản lý. Cơ sở nên giữ đủ hồ sơ pháp lý và hồ sơ lô hàng để chứng minh khi cần làm việc lại.
Chỉ bán qua mạng xã hội, không lên sàn thì có bị quản lý không?
Điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm áp dụng theo hoạt động kinh doanh thực phẩm, không phụ thuộc bán ở kênh nào. Phần trách nhiệm gỡ thông tin thì gắn với chủ nền tảng.
Nên làm hồ sơ ngay hay chờ luật mới?
Nên làm theo quy định đang có hiệu lực. Dự thảo theo hướng giảm thủ tục nhưng tăng hậu kiểm, nên bộ hồ sơ chuẩn bị bây giờ vẫn dùng được.
Nguồn tham khảo
- Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế: Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): cách thức quản lý bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố