Ghi nhãn dinh dưỡng là việc thể hiện thành phần dinh dưỡng và giá trị dinh dưỡng của thực phẩm ngay trên nhãn sản phẩm. Từ Thông tư 30/2026/TT-BYT, thực phẩm bao gói sẵn bán tại Việt Nam phải ghi tối thiểu 5 chỉ tiêu: năng lượng, chất đạm, carbohydrat, chất béo và natri — thêm đường tổng số hoặc chất béo bão hòa với một số nhóm sản phẩm.
Đây là thay đổi lớn nhất về nhãn thực phẩm trong năm 2026, bên cạnh việc nội dung ghi nhãn hàng hóa chuyển sang khung pháp lý mới. Bài viết này tổng hợp: ghi những chỉ tiêu nào, ghi theo đơn vị gì, nhóm nào được miễn, lấy số liệu ở đâu cho đúng, và những lỗi khiến bảng dinh dưỡng phải làm lại.
Nội dung bài viết:
- Ghi nhãn dinh dưỡng là gì?
- Căn cứ pháp lý và mốc thời gian cần nhớ
- 5 chỉ tiêu dinh dưỡng bắt buộc ghi trên nhãn
- Cách ghi giá trị dinh dưỡng trên nhãn
- Thực phẩm nào không phải ghi nhãn dinh dưỡng?
- Lấy số liệu dinh dưỡng từ đâu cho đúng?
- Nhãn dinh dưỡng phải khớp với hồ sơ tự công bố
- 6 lỗi hay gặp khi ghi bảng dinh dưỡng
- Câu hỏi thường gặp về ghi nhãn dinh dưỡng
- Thông tư 30/2026/TT-BYT bắt buộc ghi những chỉ tiêu nào?
- Thông tư 29/2023/TT-BYT còn hiệu lực không?
- Sản phẩm nhỏ lẻ, nhà làm có phải ghi nhãn dinh dưỡng không?
- Thực phẩm chức năng có phải ghi bảng dinh dưỡng theo thông tư này không?
- Phải kiểm nghiệm mới được ghi bảng dinh dưỡng hay tính toán cũng được?
- Bao bì in trước khi thông tư có hiệu lực có phải bỏ không?
- Có bắt buộc ghi phần trăm giá trị dinh dưỡng tham chiếu không?
- Xem thêm
Ghi nhãn dinh dưỡng là gì?
Ghi nhãn dinh dưỡng (nutrition labelling) là phần thông tin trên nhãn cho biết trong một lượng thực phẩm xác định có bao nhiêu năng lượng và bao nhiêu từng chất dinh dưỡng. Trên bao bì, phần này thường nằm trong một ô riêng với tiêu đề “Thông tin dinh dưỡng” hoặc “Giá trị dinh dưỡng”.
Cần phân biệt hai mục khác nhau, vì doanh nghiệp rất hay nhầm:
- Thành phần (ingredient list): liệt kê nguyên liệu và phụ gia làm ra sản phẩm, sắp theo khối lượng giảm dần. Ví dụ: Bột mì, đường, dầu thực vật, muối…
- Thành phần dinh dưỡng (nutrition declaration): các con số về năng lượng, đạm, béo, carbohydrat, natri. Ví dụ: Năng lượng: 450 kcal/100 g.
Hai mục này đều bắt buộc với phần lớn thực phẩm bao gói sẵn, nhưng do hai nhóm quy định khác nhau điều chỉnh và lấy số liệu từ hai nguồn khác nhau. Thiếu một trong hai đều bị coi là ghi nhãn không đầy đủ.
Căn cứ pháp lý và mốc thời gian cần nhớ
Văn bản đang áp dụng là Thông tư 30/2026/TT-BYT ngày 09/7/2026 của Bộ Y tế, hướng dẫn nội dung và cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm.
- Thông tư có hiệu lực từ ngày 10/7/2026.
- Thông tư thay thế Thông tư 29/2023/TT-BYT ngày 30/12/2023. Mọi tài liệu nội bộ, mẫu nhãn, quy trình kiểm tra nhãn còn trích dẫn Thông tư 29/2023 đều cần rà soát lại.
- Căn cứ pháp lý về nhãn hàng hóa được chuyển sang Nghị định 37/2026/NĐ-CP (có hiệu lực 23/01/2026) — văn bản đã thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP.
- Mốc 01/01/2027 được nhiều nguồn nhắc tới là thời điểm thực phẩm bao gói sẵn sản xuất, nhập khẩu, lưu thông tại Việt Nam phải ghi đầy đủ thành phần dinh dưỡng trên nhãn.
Hai mốc 10/7/2026 và 01/01/2027 khiến nhiều bài hướng dẫn hiện nay nói khác nhau: có bài ghi “đã bắt buộc từ tháng 7/2026”, có bài ghi “từ năm 2027 mới phải làm”. Cách hiểu an toàn cho doanh nghiệp là: thông tư đã có hiệu lực, còn thời điểm bắt buộc áp dụng với từng lô hàng thì phải đối chiếu điều khoản chuyển tiếp (Điều 8) với trường hợp cụ thể của mình. Nếu đang chuẩn bị in bao bì mới cho năm 2027, nên làm đúng Thông tư 30/2026 ngay từ bây giờ để không phải in lại.
5 chỉ tiêu dinh dưỡng bắt buộc ghi trên nhãn
Theo Điều 5 Thông tư 30/2026/TT-BYT, nhãn thực phẩm bao gói sẵn thuộc phạm vi áp dụng phải ghi tối thiểu 5 chỉ tiêu. Hai chỉ tiêu nữa được thêm vào tùy nhóm sản phẩm:
| Chỉ tiêu | Đơn vị | Trường hợp phải ghi |
|---|---|---|
| Năng lượng | kcal | Mọi sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng |
| Chất đạm (protein) | g | Mọi sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng |
| Carbohydrat | g | Mọi sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng |
| Chất béo | g | Mọi sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng |
| Natri | mg | Mọi sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng |
| Đường tổng số | g | Nước giải khát, sữa chế biến có đường, sản phẩm bổ sung đường |
| Chất béo bão hòa | g | Thực phẩm chế biến bằng cách chiên, rán |
Hai điểm dễ bỏ sót trong bảng trên:
- Natri ghi bằng miligam, không phải gam. Ghi “Natri: 0,45 g” là sai đơn vị, phải ghi “Natri: 450 mg”. Đây là lỗi gặp nhiều nhất khi doanh nghiệp tự dịch bảng dinh dưỡng từ nhãn gốc nước ngoài.
- Natri khác muối. Nhiều nhãn nhập khẩu ghi “Salt”. Không được lấy nguyên con số đó làm natri: hàm lượng muối phải quy đổi về natri trước khi ghi.
- Chất dinh dưỡng không có hoặc có rất ít thì không bắt buộc ghi. Thông tư kèm Phụ lục I quy định ngưỡng; dưới ngưỡng đó thì được phép bỏ chỉ tiêu tương ứng.
Cách ghi giá trị dinh dưỡng trên nhãn
Chọn cơ sở tính: 100 g, 100 ml hay một khẩu phần
Giá trị dinh dưỡng được thể hiện theo một trong các cách sau:
- Trên 100 g thực phẩm (dạng rắn) hoặc 100 ml (dạng lỏng);
- Trên một khẩu phần đã được công bố trên nhãn;
- Trên mỗi phần đóng gói, áp dụng khi bao gói có công bố số phần chứa bên trong.
Kinh nghiệm thực tế: nên ghi cột 100 g (hoặc 100 ml) trước, rồi mới thêm cột theo khẩu phần nếu còn chỗ. Cột 100 g là cột người mua và cơ quan quản lý dùng để so sánh giữa các sản phẩm, và cũng là cột dễ đối chiếu nhất với phiếu kiểm nghiệm.
Ví dụ một bảng dinh dưỡng đúng quy định
Với một gói bánh quy 30 g, bảng dinh dưỡng trình bày như sau:
| Thành phần dinh dưỡng | Trong 100 g | Trong 1 gói (30 g) |
|---|---|---|
| Năng lượng | 468 kcal | 140 kcal |
| Chất đạm | 6,5 g | 2,0 g |
| Carbohydrat | 65,0 g | 19,5 g |
| Chất béo | 19,0 g | 5,7 g |
| Chất béo bão hòa | 9,0 g | 2,7 g |
| Natri | 380 mg | 114 mg |
Số liệu trong bảng chỉ để minh họa cách trình bày. Giá trị trên nhãn thật phải lấy từ kết quả kiểm nghiệm hoặc tính toán của chính sản phẩm.
Ghi thêm phần trăm giá trị dinh dưỡng tham chiếu
Doanh nghiệp được tự nguyện ghi thêm phần trăm giá trị dinh dưỡng tham chiếu (%DV) cho các chỉ tiêu bắt buộc. Đây không phải nội dung bắt buộc, nhưng khi đã chọn ghi thì phải ghi theo đúng bảng giá trị tham chiếu kèm theo Thông tư, không được tự lấy giá trị tham chiếu từ tài liệu nước ngoài.
Dung sai và nguyên tắc trình bày
- Dung sai: chênh lệch cho phép giữa số ghi trên nhãn và kết quả kiểm nghiệm thực tế được áp dụng theo quy định về dung sai tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP. Đây là lý do con số trên nhãn không cần làm tròn quá chi li, nhưng cũng không được đặt “cho đẹp”.
- Trình bày: thông tin phải rõ ràng, dễ hiểu, đặt ở vị trí dễ nhận biết và không tẩy xóa được. Bảng dinh dưỡng in bằng mực dễ chà ra hoặc nằm chỗ bị tem phụ dán đè là lỗi bị nhắc khi hậu kiểm.
- Trung thực: số liệu không được gây hiểu nhầm về giá trị dinh dưỡng của sản phẩm.
Thực phẩm nào không phải ghi nhãn dinh dưỡng?
Thông tư 30/2026/TT-BYT không áp dụng với các nhóm sau:
- Nguyên liệu, thực phẩm không bán trực tiếp cho người tiêu dùng, kể cả đá thực phẩm;
- Thực phẩm chỉ có một thành phần nguyên liệu;
- Nước khoáng thiên nhiên, nước uống đóng chai (kể cả loại chỉ bổ sung CO₂ và/hoặc hương liệu);
- Muối thực phẩm, muối tinh;
- Giấm ăn và sản phẩm thay thế giấm (kể cả loại chỉ bổ sung hương liệu);
- Hương liệu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến;
- Enzym thực phẩm (men thực phẩm);
- Chè, cà phê không bổ sung thành phần nào khác ngoài phẩm màu hoặc hương liệu;
- Thực phẩm bảo vệ sức khỏe;
- Đồ uống có cồn;
- Một số nhóm thực phẩm theo quy định tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP và Nghị định 15/2018/NĐ-CP;
- Thực phẩm do cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ sản xuất.
Lưu ý quan trọng: được miễn ghi nhãn dinh dưỡng không có nghĩa là được miễn ghi nhãn. Các sản phẩm trên vẫn phải ghi đủ nội dung bắt buộc chung — tên hàng hóa, tổ chức chịu trách nhiệm, xuất xứ, định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần — theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP.
Một trường hợp hay bị hiểu sai: thực phẩm bảo vệ sức khỏe được miễn theo thông tư này, nhưng nhóm đó lại có yêu cầu riêng về công bố thành phần và hàm lượng hoạt chất trong hồ sơ đăng ký bản công bố. Miễn ở đây là miễn áp dụng cách ghi của Thông tư 30/2026, không phải miễn kê khai dinh dưỡng.
Lấy số liệu dinh dưỡng từ đâu cho đúng?
Có hai cách lấy số liệu, và chọn sai cách là nguyên nhân phổ biến khiến bảng dinh dưỡng phải sửa lại sau khi đã in nhãn.
Cách 1 — Kiểm nghiệm mẫu sản phẩm
Gửi mẫu thành phẩm tới phòng kiểm nghiệm và yêu cầu phân tích đúng các chỉ tiêu dinh dưỡng cần ghi. Kết quả trả về trong phiếu phân tích thành phần sản phẩm (CA) chính là nguồn số liệu để đưa lên nhãn.
Khi đặt kiểm nghiệm thực phẩm, cần nói rõ là kiểm để ghi nhãn dinh dưỡng, vì bộ chỉ tiêu an toàn (vi sinh, kim loại nặng) và bộ chỉ tiêu dinh dưỡng là hai danh mục khác nhau. Khá nhiều doanh nghiệp chỉ đặt bộ chỉ tiêu an toàn theo quy chuẩn, đến lúc làm nhãn mới phát hiện phiếu không có năng lượng và natri, phải gửi mẫu lần hai.
Ưu điểm: số liệu đúng với sản phẩm thật, đối chiếu được khi hậu kiểm. Nhược điểm: tốn thêm một lượt kiểm nghiệm và thời gian chờ kết quả.
Cách 2 — Tính toán từ công thức
Lấy khối lượng từng nguyên liệu trong công thức nhân với giá trị dinh dưỡng của nguyên liệu đó (theo bảng thành phần thực phẩm hoặc theo tài liệu của nhà cung cấp nguyên liệu), rồi cộng lại và quy về 100 g thành phẩm.
Cách này nhanh và không tốn phí kiểm nghiệm, nhưng có hai rủi ro cần kiểm soát:
- Hao hụt khi chế biến. Sản phẩm sấy, chiên, cô đặc mất nước nên giá trị tính theo nguyên liệu tươi sẽ lệch khá xa so với thành phẩm. Với nhóm này nên kiểm nghiệm thay vì tính toán.
- Muối và natri. Natri không chỉ đến từ muối ăn mà còn từ phụ gia (bột ngọt, chất bảo quản natri benzoat, chất điều chỉnh độ acid). Tính thiếu nguồn natri là lỗi rất hay gặp.
Dù chọn cách nào, doanh nghiệp vẫn phải lưu được hồ sơ chứng minh con số trên nhãn đến từ đâu. Đây là tài liệu cơ quan quản lý hỏi đầu tiên khi kiểm tra bảng dinh dưỡng.
Nhãn dinh dưỡng phải khớp với hồ sơ tự công bố
Nhãn và hồ sơ là hai mặt của cùng một sản phẩm, nên số liệu phải thống nhất. Khi làm tự công bố sản phẩm, cần đối chiếu ba tài liệu đặt cạnh nhau:
- File nhãn chuẩn bị gửi in;
- Phiếu kiểm nghiệm của lô mẫu đại diện;
- Bản tự công bố sản phẩm kê khai chỉ tiêu chất lượng chủ yếu.
Ba tài liệu này phải trùng nhau ở tên sản phẩm, thành phần, định lượng, hạn sử dụng và các chỉ tiêu dinh dưỡng đã kê khai. Lệch giữa nhãn và hồ sơ là một trong những điểm bị nhắc nhiều nhất khi hậu kiểm, và cũng là tình huống tốn kém nhất vì nhãn thường đã in hàng chục nghìn tem.
6 lỗi hay gặp khi ghi bảng dinh dưỡng
Đây là những lỗi FOTEKCO gặp nhiều nhất khi soát nhãn cho khách hàng:
- Ghi natri bằng gam. Đơn vị bắt buộc của natri là miligam (mg). Lỗi này gần như luôn xuất hiện khi dịch bảng dinh dưỡng từ nhãn gốc tiếng Anh.
- Lấy nguyên con số “Salt” làm natri. Phải quy đổi từ muối sang natri, không được dùng trực tiếp.
- Thiếu chất béo bão hòa ở sản phẩm chiên, rán. Nhóm sản phẩm chiên rán phải ghi thêm chỉ tiêu này, nhưng rất nhiều mẫu nhãn chỉ ghi “chất béo” chung.
- Thiếu đường tổng số ở nước giải khát và sữa có đường. Tương tự, đây là chỉ tiêu thêm theo nhóm, không phải tùy chọn.
- Không nói rõ cơ sở tính. Bảng chỉ ghi con số mà không ghi “trong 100 g” hay “trong 1 khẩu phần” thì người đọc không biết con số áp cho lượng nào.
- Số trên nhãn không khớp phiếu kiểm nghiệm. Thường do nhãn lấy số từ sản phẩm cũ hoặc từ sản phẩm tương tự trên thị trường, trong khi công thức đã thay đổi.
Cách phòng cả 6 lỗi chỉ gói trong một thao tác: trước khi duyệt file in, đặt file nhãn cạnh phiếu kiểm nghiệm và dò từng dòng của bảng dinh dưỡng, kiểm cả con số lẫn đơn vị.
Câu hỏi thường gặp về ghi nhãn dinh dưỡng
Thông tư 30/2026/TT-BYT bắt buộc ghi những chỉ tiêu nào?
Tối thiểu 5 chỉ tiêu: năng lượng (kcal), chất đạm (g), carbohydrat (g), chất béo (g) và natri (mg). Ghi thêm đường tổng số với nước giải khát, sữa chế biến có đường và thực phẩm bổ sung đường; ghi thêm chất béo bão hòa với thực phẩm chế biến bằng cách chiên, rán.
Thông tư 29/2023/TT-BYT còn hiệu lực không?
Không. Thông tư 29/2023/TT-BYT ngày 30/12/2023 đã được thay thế bởi Thông tư 30/2026/TT-BYT. Nếu mẫu nhãn hoặc tài liệu nội bộ của doanh nghiệp còn trích dẫn Thông tư 29/2023 thì cần cập nhật lại căn cứ.
Sản phẩm nhỏ lẻ, nhà làm có phải ghi nhãn dinh dưỡng không?
Thực phẩm do cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ sản xuất nằm trong nhóm không áp dụng thông tư này. Tuy nhiên cơ sở vẫn phải ghi đủ các nội dung bắt buộc chung trên nhãn theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP.
Thực phẩm chức năng có phải ghi bảng dinh dưỡng theo thông tư này không?
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe thuộc nhóm không áp dụng Thông tư 30/2026/TT-BYT. Nhưng nhóm này có yêu cầu riêng về kê khai thành phần và hàm lượng hoạt chất trong hồ sơ công bố, nên không được hiểu là miễn kê khai hoàn toàn.
Phải kiểm nghiệm mới được ghi bảng dinh dưỡng hay tính toán cũng được?
Cả hai cách đều dùng được, miễn là lưu được hồ sơ chứng minh nguồn gốc con số. Với sản phẩm có hao hụt lớn khi chế biến (sấy, chiên, cô đặc) nên kiểm nghiệm, vì kết quả tính toán từ nguyên liệu tươi thường lệch xa so với thành phẩm.
Bao bì in trước khi thông tư có hiệu lực có phải bỏ không?
Bao bì và nhãn đã in trước ngày 23/01/2026 mà chưa sử dụng được tiếp tục dùng nhưng không quá 02 năm kể từ ngày Nghị định 37/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Riêng phần dinh dưỡng, doanh nghiệp cần đối chiếu điều khoản chuyển tiếp của Thông tư 30/2026/TT-BYT với trường hợp cụ thể trước khi quyết định dùng tiếp lô bao bì cũ.
Có bắt buộc ghi phần trăm giá trị dinh dưỡng tham chiếu không?
Không bắt buộc. Đây là nội dung tự nguyện. Nhưng khi đã chọn ghi thì phải theo đúng bảng giá trị tham chiếu ban hành kèm thông tư, không dùng giá trị tham chiếu của nước ngoài.
Xem thêm
- Hướng dẫn cách ghi nội dung nhãn sản phẩm — toàn bộ nội dung bắt buộc trên nhãn theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, quy trình 7 bước soạn nhãn và bảng kiểm trước khi in.
- CA là gì? Bảng phân tích thành phần sản phẩm — cách đọc phiếu kiểm nghiệm để lấy số liệu đưa lên nhãn.
- Mẫu bản tự công bố sản phẩm — kê khai chỉ tiêu chất lượng chủ yếu sao cho khớp với nhãn.
