Lượt xem: 1

ISO 22000:2018 là tiêu chuẩn được nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm quan tâm khi muốn xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm bài bản. Tuy nhiên, trong quá trình tìm hiểu và triển khai, doanh nghiệp thường gặp nhiều thắc mắc như: ISO 22000 là gì, áp dụng cho những đối tượng nào, chứng chỉ có hiệu lực bao lâu và quy trình chứng nhận được thực hiện ra sao?

Bài viết dưới đây tuvancongbosanpham sẽ tổng hợp và giải đáp những câu hỏi về ISO 22000:2018 thường gặp nhất, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn trước khi áp dụng tiêu chuẩn này.

1. ISO là gì?

ISO là tên viết tắt của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế – International Organization for Standardization. Đây là tổ chức chuyên xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn quốc tế nhằm thống nhất yêu cầu kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và hiệu quả quản lý của các tổ chức trên toàn thế giới.

Các tiêu chuẩn ISO được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau như quản lý chất lượng, môi trường, an toàn thực phẩm, an toàn lao động, bảo mật thông tin và quản lý năng lượng.

2. ISO 22000:2018 là gì?

ISO 22000:2018 là tiêu chuẩn quốc tế quy định các yêu cầu đối với hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, thường được viết tắt là FSMS – Food Safety Management System.

Tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp nhận diện, đánh giá và kiểm soát các mối nguy có thể ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm trong suốt quá trình sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển và cung ứng sản phẩm.

ISO 22000 kết hợp các nguyên tắc HACCP với phương pháp quản lý hệ thống, chương trình tiên quyết và hoạt động trao đổi thông tin trong toàn bộ chuỗi thực phẩm.

3. ISO 22000:2018 có còn hiệu lực không?

Có. ISO 22000:2018 vẫn là phiên bản hiện hành của tiêu chuẩn ISO 22000. Tiêu chuẩn được ban hành vào tháng 6/2018 và đã được ISO xem xét, xác nhận vẫn còn phù hợp vào năm 2023.

Bên cạnh đó, ISO đã ban hành ISO 22000:2018/Amd 1:2024 – Bản sửa đổi số 1 liên quan đến hành động về biến đổi khí hậu. Nội dung sửa đổi yêu cầu tổ chức xem xét biến đổi khí hậu có phải là vấn đề liên quan đến bối cảnh hoạt động và các bên quan tâm hay không.

Hiện ISO cũng đang xây dựng dự thảo cho phiên bản tiếp theo. Vì vậy, doanh nghiệp nên theo dõi cập nhật để có kế hoạch chuyển đổi khi tiêu chuẩn mới chính thức được ban hành.

4. Những yếu tố chính của ISO 22000:2018 là gì?

Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo ISO 22000:2018 được xây dựng dựa trên những yếu tố quan trọng sau:

  • Trao đổi thông tin trong nội bộ và giữa các bên trong chuỗi thực phẩm.
  • Quản lý hệ thống an toàn thực phẩm.
  • Xây dựng và duy trì các chương trình tiên quyết.
  • Áp dụng các nguyên tắc phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn HACCP.
  • Tiếp cận dựa trên rủi ro.
  • Thực hiện cải tiến liên tục.

5. ISO 22000:2018 gồm những điều khoản nào?

ISO 22000:2018 được xây dựng theo cấu trúc cấp cao dành cho các tiêu chuẩn hệ thống quản lý của ISO. Tiêu chuẩn gồm 10 điều khoản chính:

  1. Phạm vi áp dụng.
  2. Tài liệu viện dẫn.
  3. Thuật ngữ và định nghĩa.
  4. Bối cảnh của tổ chức.
  5. Sự lãnh đạo.
  6. Hoạch định.
  7. Hỗ trợ.
  8. Thực hiện.
  9. Đánh giá kết quả thực hiện.
  10. Cải tiến.

6. ISO 22000:2018 khác gì so với ISO 22000:2005?

ISO 22000:2018 có nhiều thay đổi quan trọng so với phiên bản năm 2005, nổi bật gồm:

Áp dụng cấu trúc cấp cao: Phiên bản 2018 sử dụng cấu trúc tương tự các tiêu chuẩn quản lý khác như ISO 9001 và ISO 14001. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tích hợp nhiều hệ thống quản lý với nhau thuận tiện hơn.

Tăng cường tư duy dựa trên rủi ro: Doanh nghiệp phải xác định các rủi ro và cơ hội có thể ảnh hưởng đến khả năng đạt được mục tiêu của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

Làm rõ chu trình PDCA: ISO 22000:2018 áp dụng hai chu trình PDCA có mối liên hệ với nhau, gồm chu trình quản lý hệ thống và chu trình kiểm soát hoạt động an toàn thực phẩm.

Phân biệt rõ PRP, OPRP và CCP: Phiên bản mới làm rõ hơn sự khác biệt giữa chương trình tiên quyết, chương trình tiên quyết vận hành và điểm kiểm soát tới hạn. Điều này giúp doanh nghiệp lựa chọn biện pháp kiểm soát mối nguy phù hợp hơn. (Thư viện Tiêu chuẩn)

7. Những đối tượng nào có thể áp dụng ISO 22000:2018?

ISO 22000:2018 có thể áp dụng cho mọi tổ chức trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào chuỗi thực phẩm, không phân biệt quy mô lớn hay nhỏ.

Một số đối tượng thường áp dụng gồm:

  • Cơ sở trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.
  • Doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm.
  • Cơ sở sản xuất nước uống và đồ uống.
  • Nhà hàng, khách sạn, bếp ăn tập thể và đơn vị cung cấp suất ăn.
  • Đơn vị vận chuyển, bảo quản và phân phối thực phẩm.
  • Siêu thị, cửa hàng bán lẻ và đơn vị kinh doanh thực phẩm.
  • Doanh nghiệp sản xuất bao bì, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
  • Đơn vị cung cấp nguyên liệu, phụ gia, hóa chất vệ sinh và dịch vụ liên quan.

8. Doanh nghiệp áp dụng ISO 22000:2018 có lợi ích gì?

Việc áp dụng ISO 22000:2018 mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp:

  • Nhận diện và kiểm soát tốt hơn các mối nguy về an toàn thực phẩm.
  • Hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố, khiếu nại hoặc thu hồi sản phẩm.
  • Chuẩn hóa quy trình sản xuất, chế biến và kiểm soát chất lượng.
  • Phân định rõ trách nhiệm giữa các phòng ban và nhân sự.
  • Nâng cao ý thức của người lao động về an toàn thực phẩm.
  • Tạo niềm tin với khách hàng, nhà phân phối và đối tác.
  • Tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng lớn.
  • Hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.
  • Tạo nền tảng để tích hợp với HACCP, ISO 9001 hoặc FSSC 22000.

9. Chứng nhận ISO 22000 có bắt buộc không?

Thông thường, việc chứng nhận ISO 22000 là tự nguyện. Doanh nghiệp có thể xây dựng và áp dụng các yêu cầu của tiêu chuẩn mà không nhất thiết phải đăng ký chứng nhận.

Tuy nhiên, doanh nghiệp nên thực hiện chứng nhận khi:

  • Khách hàng hoặc đối tác yêu cầu.
  • Tham gia đấu thầu hoặc chuỗi cung ứng.
  • Muốn chứng minh năng lực kiểm soát an toàn thực phẩm.
  • Muốn nâng cao uy tín và hình ảnh thương hiệu.
  • Có kế hoạch mở rộng thị trường hoặc xuất khẩu.

10. ISO 22000 và HACCP có giống nhau không?

ISO 22000 và HACCP đều hướng đến mục tiêu kiểm soát mối nguy và bảo đảm an toàn thực phẩm, nhưng phạm vi áp dụng có sự khác nhau.

HACCP tập trung chủ yếu vào việc phân tích mối nguy, xác định điểm kiểm soát tới hạn và thiết lập biện pháp kiểm soát trong quá trình sản xuất.

Trong khi đó, ISO 22000 có phạm vi rộng hơn. Ngoài các nguyên tắc HACCP, tiêu chuẩn còn đưa ra yêu cầu về:

  • Bối cảnh của tổ chức.
  • Vai trò của lãnh đạo.
  • Quản lý nguồn lực.
  • Truyền đạt thông tin.
  • Kiểm soát tài liệu và hồ sơ.
  • Đánh giá nội bộ.
  • Xem xét của lãnh đạo.
  • Quản lý rủi ro và cải tiến liên tục.

11. Quy trình chứng nhận ISO 22000:2018 được thực hiện như thế nào?

Quy trình chứng nhận ISO 22000 thường được thực hiện qua các bước sau:

Bước 1: Khảo sát hiện trạng

Doanh nghiệp đánh giá cơ sở vật chất, quy trình sản xuất, nhân sự và hệ thống tài liệu đang áp dụng.

Bước 2: Xây dựng hệ thống tài liệu

Doanh nghiệp xây dựng chính sách, mục tiêu an toàn thực phẩm, quy trình kiểm soát, chương trình tiên quyết, kế hoạch HACCP và các biểu mẫu cần thiết.

Bước 3: Đào tạo và áp dụng

Nhân sự liên quan được hướng dẫn về ISO 22000, nhận diện mối nguy, kiểm soát CCP, OPRP và cách ghi chép hồ sơ.

Bước 4: Đánh giá nội bộ

Doanh nghiệp tự kiểm tra mức độ phù hợp của hệ thống, phát hiện điểm chưa phù hợp và thực hiện khắc phục.

Bước 5: Xem xét của lãnh đạo

Lãnh đạo đánh giá hiệu lực của hệ thống, nguồn lực, kết quả thực hiện và các cơ hội cải tiến.

Bước 6: Đăng ký chứng nhận

Doanh nghiệp lựa chọn tổ chức chứng nhận có năng lực và đăng ký phạm vi chứng nhận phù hợp.

Bước 7: Đánh giá giai đoạn 1

Tổ chức chứng nhận xem xét tài liệu, phạm vi áp dụng và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp.

Bước 8: Đánh giá giai đoạn 2

Chuyên gia tiến hành đánh giá thực tế tại cơ sở để xác định hệ thống có được triển khai đúng yêu cầu hay không.

Bước 9: Khắc phục điểm không phù hợp

Doanh nghiệp thực hiện khắc phục và gửi bằng chứng cho tổ chức chứng nhận xem xét.

Bước 10: Cấp chứng chỉ

Sau khi hồ sơ được xét duyệt và các điểm không phù hợp đã được khắc phục đầy đủ, doanh nghiệp sẽ được cấp chứng chỉ ISO 22000:2018.

12. Chứng chỉ ISO 22000 có hiệu lực bao lâu?

Chứng chỉ ISO 22000 có hiệu lực theo chu kỳ 3 năm. Trong thời gian này, doanh nghiệp phải duy trì hệ thống và tham gia các cuộc đánh giá giám sát định kỳ theo chương trình của tổ chức chứng nhận.

Nếu doanh nghiệp không duy trì hệ thống, không khắc phục điểm không phù hợp hoặc không thực hiện đánh giá giám sát đúng thời hạn, chứng chỉ có thể bị đình chỉ hoặc thu hồi.

13. Doanh nghiệp có phải đánh giá giám sát hằng năm không?

Có. Sau khi được cấp chứng chỉ, doanh nghiệp không chỉ duy trì hệ thống trên hồ sơ mà còn phải bảo đảm các quy trình được áp dụng thường xuyên trong thực tế.

Tổ chức chứng nhận sẽ thực hiện đánh giá giám sát định kỳ để kiểm tra:

  • Việc duy trì các chương trình tiên quyết.
  • Hoạt động kiểm soát CCP và OPRP.
  • Kết quả đánh giá nội bộ.
  • Hoạt động khắc phục và phòng ngừa.
  • Việc xử lý khiếu nại, sự cố và sản phẩm không phù hợp.
  • Mức độ cải tiến của hệ thống.

14. Doanh nghiệp có thể tự xây dựng ISO 22000 không?

Doanh nghiệp hoàn toàn có thể tự tìm hiểu và xây dựng hệ thống ISO 22000 nếu có nhân sự am hiểu tiêu chuẩn, HACCP, quy trình sản xuất và phương pháp đánh giá nội bộ.

Tuy nhiên, quá trình triển khai có thể gặp khó khăn khi:

  • Chưa xác định đúng phạm vi chứng nhận.
  • Chưa phân loại đúng PRP, OPRP và CCP.
  • Hồ sơ xây dựng quá nhiều nhưng không phù hợp thực tế.
  • Nhân sự chưa biết cách ghi chép và lưu trữ bằng chứng.
  • Hệ thống chỉ được xây dựng để đối phó với đánh giá.
  • Cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu vệ sinh.

Với những khó khăn trên việc lựa chọn dịch vụ tư vấn ISO 22000 là cần thiết để doanh nghiệp hoàn thành nhanh chóng chứng nhận về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

15. Thời gian chứng nhận ISO 22000 mất bao lâu?

Thời gian thực hiện ISO 22000 phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, số lượng nhân sự, mức độ phức tạp của quy trình, hiện trạng cơ sở và mức độ sẵn sàng của hệ thống.

Những cơ sở đã áp dụng HACCP, có quy trình sản xuất rõ ràng và lưu trữ hồ sơ đầy đủ thường triển khai nhanh hơn. Ngược lại, cơ sở mới thành lập hoặc chưa có hệ thống quản lý an toàn thực phẩm sẽ cần thêm thời gian để xây dựng tài liệu, đào tạo nhân sự và khắc phục điều kiện thực tế.

Xem thêm: Giấy chứng nhận ISO 22000 có thời hạn bao lâu?

Để được tư vấn ISO 22000 nhanh chóng và chính xác, Quý khách vui lòng liên hệ với chúng tôi qua hotline: 0969 553 303 hoặc 0969 433 033 để được hỗ trợ