Luật An toàn thực phẩm sửa đổi đang được xây dựng theo hướng phân loại cơ sở theo quy mô và mức độ nguy cơ: nơi nào rủi ro thấp thì bớt thủ tục đầu vào, nơi nào phục vụ đông người thì vẫn phải xin phép trước. Bài viết này điểm lại những thay đổi về thủ tục trong dự thảo và phần hồ sơ mà nhà cung cấp thực phẩm cần chuẩn bị.

Banner luật an toàn thực phẩm sửa đổi và thay đổi thủ tục hồ sơ công bố

Cùng một chuẩn an toàn, khác nhau ở cách quản lý

Theo nội dung Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) trao đổi với báo Sức khỏe & Đời sống ngày 13/11/2026, nguyên tắc xuyên suốt của dự thảo là mọi cơ sở cung cấp thực phẩm đều phải đáp ứng cùng một yêu cầu về an toàn, bất kể là bếp ăn công nghiệp, quán ăn vỉa hè hay bên bán đồ ăn qua ứng dụng. Thứ được điều chỉnh là phương thức quản lý, chia theo tính chất, quy mô và mức độ nguy cơ của từng loại hình.

Dự thảo tách thành ba nhóm điều khoản: Điều 34 cho cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống kể cả bếp ăn tập thể, Điều 35 cho thức ăn đường phố, và Điều 36 là quy định mới cho kinh doanh thực phẩm trực tuyến. Cách tiếp cận này được cơ quan soạn thảo tóm lại thành một câu: quản lý bình đẳng về yêu cầu an toàn, nhưng linh hoạt về thủ tục.

Trường hợp nào vẫn phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện?

Dây chuyền chia suất ăn công nghiệp vào khay tại cơ sở cung cấp suất ăn
Cơ sở phục vụ hàng trăm tới hàng nghìn suất mỗi ngày vẫn thuộc diện phải xin giấy chứng nhận

Dự thảo giữ yêu cầu cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm trước khi hoạt động đối với hai nhóm có nguy cơ ảnh hưởng diện rộng:

  • Bếp ăn tập thể quy mô lớn, phục vụ từ hàng trăm đến hàng nghìn suất ăn mỗi ngày.
  • Nhà hàng phục vụ đông người trong các sự kiện như hội nghị, tiệc cưới.

Ở chiều ngược lại, Phụ lục II của dự thảo (mục 7 đến mục 9) liệt kê các trường hợp không thuộc diện phải xin giấy chứng nhận: nhà hàng trong khách sạn, bếp ăn tập thể không đăng ký kinh doanh thực phẩm, và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố.

Cần đọc đúng bản chất của việc miễn này: cơ sở được bỏ một thủ tục hành chính, nhưng không được miễn các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, cũng không được miễn trách nhiệm pháp lý. Phần kiểm soát được chuyển từ khâu cấp phép sang khâu hậu kiểm.

Điều 36: điều khoản mới cho bán đồ ăn trực tuyến

Lần đầu tiên dự thảo có một điều riêng cho hoạt động kinh doanh thực phẩm trực tuyến. Theo đó, đơn vị vận hành nền tảng phải lập kênh tiếp nhận phản ánh về an toàn thực phẩm, và phải gỡ bỏ sản phẩm liên quan đến ngộ độc thực phẩm hoặc sản phẩm không đạt khi cơ quan quản lý yêu cầu. Nội dung chi tiết của điều khoản này được phân tích riêng trong bài giao đồ ăn trực tuyến: Điều 36 mới trong dự thảo Luật ATTP.

Với doanh nghiệp đưa hàng lên sàn hoặc bán qua ứng dụng giao đồ ăn, điều này có nghĩa là hồ sơ pháp lý của sản phẩm không còn là thứ cất trong tủ để chờ thanh tra: nó có thể bị yêu cầu xuất trình bất cứ lúc nào, và thiếu hồ sơ thì sản phẩm bị gỡ khỏi gian hàng.

Đặt suất ăn bên ngoài vẫn phải chịu trách nhiệm

Người giao đồ ăn qua ứng dụng nhận túi suất ăn trước cửa hàng trên phố Việt Nam
Bán đồ ăn qua nền tảng trực tuyến lần đầu có điều khoản riêng trong dự thảo

Một nội dung đáng chú ý cho các nhà máy, trường học, bệnh viện đang thuê đơn vị nấu bên ngoài: theo dự thảo, tổ chức đặt suất ăn từ bên thứ ba vẫn chịu trách nhiệm về an toàn của bữa ăn, phải chủ động theo dõi chất lượng và báo ngay cho cơ quan quản lý khi phát hiện nguy cơ hoặc vi phạm. Ký hợp đồng rồi giao khoán toàn bộ cho bên cung cấp là chưa đủ.

Dự thảo cũng cho phép huy động giám sát xã hội tại Điều 5 khoản 4, với sự tham gia của ban đại diện cha mẹ học sinh, công đoàn tại nhà máy và các tổ chức xã hội. Thêm một kênh phản ánh nữa nghĩa là thêm một nguồn thông tin dẫn tới đợt hậu kiểm.

Doanh nghiệp cần làm gì

Nếu doanh nghiệp đang cung cấp thực phẩm cho bếp ăn tập thể, bán hàng qua nền tảng trực tuyến hoặc vận hành dịch vụ ăn uống, đây là phần hồ sơ nên rà lại trước:

  • Xác định lại nhóm thủ tục của cơ sở mình. Quy mô suất ăn và việc có đăng ký kinh doanh thực phẩm hay không là hai yếu tố quyết định cơ sở phải xin giấy chứng nhận hay chỉ phải bảo đảm điều kiện và chịu hậu kiểm.
  • Rà lại hồ sơ công bố của toàn bộ sản phẩm bao gói sẵn đang bán cho bếp ăn tập thể, nhà hàng, siêu thị: còn đúng tên sản phẩm, đúng pháp nhân, đúng thành phần sau các lần đổi công thức hay không.
  • Kiểm tra thời hạn phiếu kiểm nghiệm. Phiếu dùng cho hồ sơ công bố phải trong thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp. Xem cách làm phiếu CA sản phẩm để biết quy trình và các lỗi khiến phiếu bị trả lại.
  • Chuẩn bị sẵn bộ hồ sơ xuất trình nhanh cho khách hàng là bếp ăn tập thể: giấy đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm (nếu thuộc diện phải có), bản tự công bố hoặc bản đăng ký công bố, phiếu kiểm nghiệm còn hạn và mẫu nhãn. Bếp ăn sẽ hỏi đúng bộ này khi họ bị hậu kiểm.
  • Soát lại nhãn sản phẩm cho khớp hồ sơ công bố, đặc biệt là tên sản phẩm, thành phần, định lượng và thông tin nhà sản xuất.
  • Với hàng bán qua sàn và ứng dụng: đăng tải hoặc lưu sẵn bản mềm hồ sơ pháp lý để cung cấp ngay khi nền tảng hoặc cơ quan quản lý yêu cầu, tránh bị gỡ sản phẩm vì chậm nộp giấy tờ.
  • Lưu lại hồ sơ nhà cung cấp nguyên liệu đầu vào của chính mình. Khi chuỗi trách nhiệm được kéo dài, doanh nghiệp vừa là bên phải xuất trình hồ sơ, vừa là bên phải thu hồ sơ của nhà cung cấp phía trước.
  • Theo dõi tiến trình sửa luật để kịp điều chỉnh, vì nội dung nêu trên vẫn đang là dự thảo và có thể thay đổi trước khi được thông qua.

Hỏi đáp nhanh

Dự thảo đã có hiệu lực chưa?

Chưa. Các nội dung trên thuộc dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đang trong quá trình xây dựng. Doanh nghiệp vẫn thực hiện theo quy định hiện hành cho tới khi luật mới được thông qua và có hiệu lực thi hành.

Được miễn giấy chứng nhận thì có phải làm hồ sơ công bố sản phẩm nữa không?

Đó là hai thủ tục khác nhau. Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm gắn với địa điểm và hoạt động của cơ sở; hồ sơ công bố gắn với từng sản phẩm bao gói sẵn đưa ra thị trường. Việc cơ sở được miễn giấy chứng nhận không làm thay đổi nghĩa vụ công bố đối với sản phẩm.

Bán đồ ăn qua ứng dụng có cần hồ sơ pháp lý riêng không?

Dự thảo đặt nghĩa vụ cho nền tảng phải tiếp nhận phản ánh và gỡ bỏ sản phẩm vi phạm theo yêu cầu của cơ quan quản lý. Người bán vì vậy nên chuẩn bị sẵn hồ sơ pháp lý tương ứng với loại hình kinh doanh của mình để xuất trình khi được yêu cầu.

Nguồn tham khảo

FOTEKCO hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ tự công bố sản phẩm, kiểm nghiệm và soát nhãn trước khi đưa hàng vào bếp ăn tập thể, siêu thị hay sàn thương mại điện tử. Liên hệ để được tư vấn bộ hồ sơ phù hợp với từng nhóm sản phẩm.