Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị Việt Nam tăng cường quản lý an toàn thực phẩm theo hướng chủ động phòng ngừa rủi ro, bắt buộc ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì và hạn chế tiếp thị thực phẩm không lành mạnh tới trẻ em. Đây là những nội dung đáng chú ý được đề xuất trong quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.
Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam phát biểu. Ảnh: Internet
1. Tăng cường quản lý nguy cơ trên toàn bộ chuỗi thực phẩm
Trong hai ngày 19 và 20/10, Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tổ chức Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về quản lý an toàn thực phẩm. Hội thảo tập trung vào các vấn đề như xây dựng chính sách, quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi, đánh giá nguy cơ, hoàn thiện tổ chức bộ máy, ứng dụng công nghệ thông tin và kiểm soát các mô hình kinh doanh thực phẩm mới.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, nhận định việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là cơ hội quan trọng để hoàn thiện hệ thống quản lý, kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn và xây dựng môi trường thực phẩm lành mạnh cho người dân.
Theo bà, bảo đảm người dân được tiếp cận thực phẩm an toàn và chế độ dinh dưỡng hợp lý không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và cơ quan quản lý. Sự tham gia của nhiều cơ quan tại hội thảo cũng cho thấy cam kết thúc đẩy cách tiếp cận toàn diện của Chính phủ trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.
TS. Angela Pratt cho biết, các hệ thống quản lý trước đây chủ yếu tập trung xử lý những nguy cơ cấp tính như bệnh truyền qua thực phẩm, ô nhiễm thực phẩm và các mối nguy hóa học. Đây vẫn là những vấn đề cần ưu tiên, tuy nhiên, trong bối cảnh mới, công tác quản lý cần chuyển mạnh hơn sang hướng phòng ngừa và kiểm soát nguy cơ xuyên suốt toàn bộ chuỗi thực phẩm.
WHO đánh giá tích cực những định hướng trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, đặc biệt là quản lý dựa trên nguy cơ, tăng cường truy xuất nguồn gốc, chủ động phòng ngừa và nâng cao năng lực ứng phó với sự cố an toàn thực phẩm. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và triển khai biện pháp xử lý kịp thời sau khi xác minh cảnh báo có thể giúp giảm thiểu tác động đến sức khỏe cộng đồng.
Bên cạnh đó, WHO khuyến nghị Việt Nam tiếp tục hoàn thiện mô hình quản lý an toàn thực phẩm thống nhất, xác định rõ vai trò chủ trì của Bộ Y tế và trách nhiệm của từng cơ quan liên quan. Cơ chế phối hợp, quản lý chất lượng và trách nhiệm giải trình cũng cần được củng cố để bảo đảm mỗi khâu trong chuỗi thực phẩm đều có đơn vị chịu trách nhiệm cụ thể.
2. Kiểm soát quảng cáo thực phẩm không lành mạnh tới trẻ em
Bên cạnh việc kiểm soát ô nhiễm và các nguy cơ mất an toàn thực phẩm, WHO khuyến nghị Việt Nam chú trọng hơn đến những rủi ro liên quan đến dinh dưỡng, đặc biệt là tác động của chế độ ăn uống không lành mạnh đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo WHO, các bệnh không lây nhiễm như bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư và bệnh hô hấp mạn tính hiện chiếm khoảng 80% tổng số ca tử vong tại Việt Nam. Trong đó, chế độ ăn uống không lành mạnh là một trong những yếu tố nguy cơ góp phần làm gia tăng gánh nặng bệnh tật.
TS. Angela Pratt nhận định, quá trình phát triển kinh tế, đô thị hóa và những thay đổi trong môi trường thực phẩm đang khiến người dân dễ tiếp cận hơn với thực phẩm chế biến, siêu chế biến chứa nhiều muối, đường, chất béo không có lợi cho sức khỏe và các loại đồ uống có đường.
Trước thực trạng này, WHO đề xuất Việt Nam xem xét bổ sung quy định bắt buộc ghi nhãn dinh dưỡng ở mặt trước bao bì trong Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Quy định này sẽ giúp người tiêu dùng nhận biết nhanh hơn những sản phẩm có hàm lượng muối, đường hoặc chất béo ở mức cao, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp hơn với sức khỏe.
WHO cũng khuyến nghị hạn chế tiếp thị thực phẩm và đồ uống không lành mạnh tới trẻ em, kiểm soát chặt chẽ các thông tin công bố về dinh dưỡng và sức khỏe có nguy cơ gây hiểu nhầm, đồng thời tăng cường chính sách bảo vệ và hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ. Theo WHO, các biện pháp này có thể góp phần giảm tiêu thụ thực phẩm, đồ uống không có lợi cho sức khỏe và phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm.
Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam nhấn mạnh, thói quen ăn uống của người dân không chỉ phụ thuộc vào sở thích cá nhân mà còn chịu tác động từ giá cả, mức độ sẵn có, khả năng tiếp cận và thông tin về sản phẩm. Vì vậy, để xây dựng môi trường thực phẩm lành mạnh, cần có các chính sách phù hợp nhằm giúp người dân dễ dàng lựa chọn thực phẩm có lợi cho sức khỏe.
Thông qua việc minh bạch thông tin dinh dưỡng, kiểm soát hoạt động tiếp thị và cải thiện khả năng tiếp cận thực phẩm lành mạnh, Chính phủ có thể góp phần định hướng lựa chọn của người tiêu dùng và giảm thiểu các nguy cơ sức khỏe liên quan đến chế độ ăn uống.
TS. Angela Pratt khẳng định: “WHO sẽ tiếp tục hỗ trợ Bộ Y tế và Chính phủ Việt Nam trong quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, chủ động phòng ngừa nguy cơ và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những thách thức mới”.
